Τετάρτη, 6 Μαΐου 2020

Το πάρτυ δισεκατομμυρίων της "πράσινης" ανάπτυξης με τα λεφτά των Ελλήνων πολιτών

ΛΑΠΕ

Tρύφωνας Κόλλιας
Δικηγόρος Αθηνών, Παρ' Αρείω Πάγω, LL.M., εξειδικευμένος σε ζητήματα διοικητικού και περιβαλλοντικού δικαίου.(https://kolliaslaw.gr/)

Οι Ρυθμιζόμενες Χρεώσεις υπέρ των ΑΠΕ χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες. Στην πρώτη κατηγορία εμπίπτουν τα ποσά που κατευθύνονται στην χρηματοδότηση του Ειδικού Λογαριασμού για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΛΑΠΕ), ενώ στην δεύτερη κατηγορία εμπίπτουν τα ποσά που κατευθύνονται στην χρηματοδότηση των μονάδων που λειτουργούν με συμβατικά καύσιμα  (ιδίως με φυσικό αέριο) και οι οποίες συντελούν στην εξισορρόπηση του Συστήματος, που διαταράσσεται σημαντικά εξαιτίας της αναγκαστικής και κατά προτεραιότητας εισδοχής της στοχαστικής και τυχαίας  ηλεκτρικής ενέργειας που εγχέουν οι ΑΠΕ.
Υπάρχει και μία τρίτη κατηγορία, ήτοι η χρηματοδότηση των Διασυνδέσεων που απαιτούνται λόγω της ολοένα και αυξανόμενης συμμετοχής των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα, η οποία, όμως, ως εκ της φύσης της, κατευθύνεται εμμέσως και όχι ευθέως, εν αντιθέσει με τις δύο προηγούμενες κατηγορίες, στην ενίσχυση των ΑΠΕ.
Ειδικότερα:
(α) Αναφορικά με την πρώτη ως άνω Κατηγορία:
Tο έτος 2018 εισέρρευσε στον ΕΛΑΠΕ το συνολικό ποσό των 2.014.830.000,00 ευρώ. Από αυτό, μόνον τα 631.090.000,00 ευρώ προέρχονταν από το Ενιαίο Τέλος Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ).
Τα υπόλοιπα 1.383.740.000,00 ευρώ προήλθαν από τις άλλες πηγές εσόδων του ΕΛΑΠΕ και επιμερίζονται ως εξής[1]:
i. 646.050.000,00 ευρώ καταβλήθηκαν από τους «παραγωγούς και τους προμηθευτές στο πλαίσιο του Ημερήσιου Ενεργειακού Προγραμματισμού και της Εκκαθάρισης των Αποκλίσεων Παραγωγής - Ζήτησης»[2].
ii. 237.930.000,00 ευρώ καταβλήθηκαν από «κάθε εκπρόσωπο φορτίου για το σύνολο της ενέργειας που απορροφά στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας»[3].
iii. 328.340.000,00 ευρώ προήλθαν από τα αδιάθετα δικαιώματα εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου[4].
iv. 29.810.000,00 ευρώ καταβλήθηκαν από τους «παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας από λιγνίτη» (δηλαδή από τη ΔΕΗ)[5].
v. 141.610.000,00 ευρώ καταβλήθηκαν από τους «εκπροσώπους Φορτίου των Μη-Διασυνδεδεμένων Νησιών»[6].
(β) Αναφορικά με την δεύτερη ως άνω Κατηγορία:
i. Mεταβατικός Μηχανισμός Αποζημίωσης Ευελιξίας[7]: 175.500.000,00 ευρώ για το χρονικό διάστημα από 13.9.2018 έως 31.12.2019. Το ποσό αυτό καταβάλλεται από τους «Εκπροσώπους Φορτίου», ήτοι τους προμηθευτές η/ε αναλόγως του μεριδίου αγοράς τους.
ii. Επικουρικές Υπηρεσίες[8]: 163.697.286,40 ευρώ για το 2018. Το ποσό αυτό καταβάλλεται από τους «Εκπροσώπους Φορτίου», ήτοι τους προμηθευτές η/ε αναλόγως του μεριδίου αγοράς τους.
(γ) Αναφορικά με την τρίτη Κατηγορία:
i. 197.511.038,00 ευρώ υπέρ ΑΔΜΗΕ[9]  (εν μέρει) για το 2018 κατευθύνθηκαν στην υλοποίηση των διασυνδέσεων και την επέκταση του Συστήματος Μεταφοράς η/ε.
ii.  254.672.000,00 ευρώ υπέρ του ΔΕΔΔΗΕ[10] κατευθύνθηκαν στην χρηματοδότηση των ΑΠΕ στα ΜΔΝ[11] και την επέκταση και προσαρμογή του Δικτύου Διανομής[12] στις ανάγκες διείσδυσης των ΑΠΕ.
Συνολικά, δηλαδή, βάσει των ανωτέρω, οι Ρυθμιζόμενες Χρεώσεις για την άμεση (και έμμεση) χρηματοδότηση των ΑΠΕ ανήλθαν στο ποσό των 2.806.210.324,40 ευρώ για το έτος 2018.
Τέλος, στο ανωτέρω ποσό θα πρέπει να προσμετρηθούν και οι χρηματοδοτικές ενισχύσεις των μονάδων ΑΠΕ μέσω των αναπτυξιακών  (επενδυτικών) νόμων και του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, το συνολικό ποσό των οποίων, όμως, δεν είναι ευχερώς διαθέσιμο στο κοινό, καθώς δεν αναρτώνται συγκεντρωτικά ανά κατηγορία επένδυσης οι εν λόγω ενισχύσεις.
Συμπερασματικά, τα ανωτέρω ποσά, παρότι κατευθύνονται στην χρηματοδότηση των μονάδων ΑΠΕ, ενσωματώνονται στο κόστος του η/ρ και μετακυλίονται (στην μεγάλη τους πλειοψηφία) στον τελικό καταναλωτή κρυφίως και παρανόμως μέσω των λογαριασμών κατανάλωσης η/ρ, δεδομένου ότι δεν αναγράφονται διακριτά σε αυτούς (όπως συμβαίνει με το ΕΤΜΕΑΡ) κατά παράβαση σωρείας διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας και του Συντάγματος.
Κατά συνέπεια και βάσει των ανωτέρω, έκαστος πολίτης - καταναλωτής ηλεκτρικού ρεύματος δικαιούται να προσφύγει στα αρμόδια δικαστήρια και να διεκδικήσει από τον προμηθευτή του (λ.χ. τη ΔΕΗ) τα ποσά των λογαριασμών η/ρ που του έχει καταβάλει την τελευταία πενταετία. (Επισήμανση δική μου. Ανεξάρτητοι πολίτες έχουν ήδη προσφύγει στην δικαιοσύνη)

 [1] Βλ. το από Φεβρουαρίου – Μαρτίου 2019 «Μηνιαίο Δελτίο Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ & ΣΗΘΥΑ» του «Διαχειριστή ΑΠΕ & Εγγυήσεων Προέλευσης Α.Ε.» (εφεξής «ΔΑΠΕΕΠ»). [2] βάσει της υποπερ. αα’ της περ. α’ της παρ. 3 του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 [3] βάσει της υποπερ. ββ’ της περ. α’ της παρ. 3 του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 [4] βάσει της υποπερ. ββ’ της περ. β’ της παρ. 3 του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 [5] βάσει της υποπερ. γγ’ της περ. β’ της παρ. 3 του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 [6] βάσει της υποπερ. αα’ και ββ’ της περ. α’ της παρ. 4 του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 [7] Βάσει του άρθρου 143Δ του ν. 4001/2011 και την υπ’ αριθμ. 780/2018 Απόφαση της ΡΑΕ, «Τροποποίηση διατάξεων του Κώδικα Διαχείρισης του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΦΕΚ Β' 103/31.01.2012) αναφορικά με το Μεταβατικό Μηχανισμό Αποζημίωσης Ευελιξίας.», (ΦΕΚ τ. Β΄ αρ. φ. 3974/13.09.2018) [8] Βλ. άρθρα 73 έως 79 του Κώδικα Συναλλαγών Ηλεκτρικής Ενέργειας και 93 επ. του Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος σε συνδυασμό με το από Ιανουαρίου 2014 «Εγχειρίδιο Εκκαθάρισης Αγοράς» του ΑΔΜΗΕ. [9] Βλ. την υπ’ αριθ. 235/2018 Απόφαση της ΡΑΕ «Έγκριση του Επιτρεπόμενου Εσόδου για τη Ρυθμιστική Περίοδο 2018-2021, καθώς και του Απαιτούμενου Εσόδου για το 2018, του Διαχειριστή του Ελληνικού Συστήματος Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΜΗΕ)» [10] Βλ. Ετήσια Οικονομική Έκθεση ΔΕΔΔΗΕ 2017: «Οι πωλήσεις ενέργειας αφορούν τιμολογήσεις προς τους προμηθευτές και ΛΑΓΗΕ στα πλαίσια της ανάκτησης του κόστους της αγοράς ενέργειας των ΑΠΕ και θερμοηλεκτρικών σταθμών στα ΜΔΝ. Το αντίστοιχο κονδύλι στα έξοδα περιλαμβάνεται στο Κόστος Ενέργειας. Αναφορικά με το ΕΤΜΕΑΡ, ο ΔΕΔΔΗΕ ως υπόχρεος διενέργειας όλων των συναλλαγών με τους Συμμετέχοντες στην Αγορά ΜΔΝ, από 01.01.2015 χρεώνει τους Εκπροσώπους, με βάση τις καταναλώσεις των πελατών τους στα ΜΔΝ και πιστώνει ισόποσα τον Ειδικό Λογαριασμό που τηρεί ο ΛΑΓΗΕ.»[11] Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά[12] Βλ. σελ . 67 της Ετήσιας Οικονομικής Έκθεσης ΔΕΔΔΗΕ 2017 «Υπάρχει κίνδυνος αυξημένου κόστους συντήρησης και λειτουργίας του Δικτύου, με αποτέλεσμα να μην είναι εξασφαλισμένη η επίτευξη των στόχων αποδοτικότητας της Εταιρίας» 
Πηγή: https://www.naftemporiki.gr/story/1595505/ti-isxuei-me-tis-ruthmizomenes-xreoseis-uper-ape
Αυτό που κυρίως κάνουν τα αιολικά (και τα φ/β), είναι να ακριβαίνουν το ρεύμα. Σας το έχω πει πολλές φορές, π.χ. εδώ, εδώ, εδώ και εδώ. Και το σημερινό άρθρο, μας εξηγεί πολύ καλά πόσα λεφτά πετάμε για να μην έχουμε ρεύμα όταν το χρειαζόμαστε.
Όσοι από εσάς δεν θέλετε αιολικά επειδή σας χαλάνε την θέα ή την διάθεση, πέφτετε στην (στημένη) παγίδα κάθε "πράσινου" παπαγάλου να σας ρωτάει αν προτιμάτε τα αιολικά ή το λιγνίτη. Το δίλημμα είναι πλαστό, και σας το έχω ξαναπεί, είναι σαν να αναρωτιέστε αν προτιμάτε βοτσαλάκια, ή μακαρονάδα. Τα αιολικά δεν ηλεκτροδοτούν και τα βοτσαλάκια δεν τρώγονται.
Το άρθρο λέει πως υπάρχουν “ρυθμιζόμενες” χρεώσεις. “Ρυθμιζόμενες” θα πει λεφτά που δρομολόγησαν οι “πράσινες” κυβερνήσεις να βγαίνουν απ’ τις τσέπες μας για να γεμίζουν τις τσέπες Κοπελούζο-Περιστέρηδων  “και λοιπών δημοκρατικών δυνάμεων”.
Πληρώνουμε μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος πάνω από 2 δις για “Α”ΠΕ (την ανάλυση θα τη βρείτε στο άρθρο του Τ. Κόλλια). Εμείς τα πληρώνουμε για να έχουμε ρεύμα και αυτά πάνε στις τσέπες των Αιολικάδων! Και ο λογαριασμός θα διπλασιαστεί τώρα και με τον νέο νόμο για το «περιβάλλον»  του Χατζηδάκη. Συν πληρώνουμε για αέριο, που είναι η βαθύτερη διαπλοκή. Ο μόνος λόγος που το ρεύμα δεν έχει εκτιναχτεί στα ύψη, παρότι έχει αυξηθεί 150% την τελευταία δεκαετία, είναι επειδή οι Βούλγαροι είναι φτωχότεροι από εμάς και τους περισσεύει φτηνό ρεύμα που εισάγουμε εμείς -- κάτι σαν τα αμνοερίφια του, προ πανδημίας, Πάσχα, για να κρατηθούν χαμηλά οι τιμές. Ειδικά τώρα με τον κορονοϊό, που δεν ζητούν ρεύμα ούτε οι Βούλγαροι, σχεδόν τζάμπα, όσο-όσο μας δίνουν το ρεύμα. Η χαρά των αεριτζήδων εισαγωγέων! Αλλά το τζάμπα δεν θα κρατήσει για πολύ ακόμα.
Στην Κυβέρνηση το έχω πει και το λέω πάλι ωμά, αν ακούνε και μπορεί να ακούνε αλλά δεν τολμάνε:
Φορολογείστε μας 3, 4, 5 όσα δις τον χρόνο. Φόρο στο αλάτι, κεφαλικό φόρο, ό,τι θέλετε.
Μοιράστε  τα 3, 4, 5 δις όπου εσείς θέλετε, σε Γερμανούς, Ιταλούς, Γάλλους,  σκατάδες,   πιτσικόμηδες, λαμόγια, σκεπατζήδες, δασάρχες, επίορκους και σε όποιον εσείς γουστάρετε (και στους "δημοσιογράφους" του κάθε energypress, Σκάει, ΡΑΕ, παράγοντες φυσικού αερίου, ΕΛΕΤΑΕΝ) κλπ.  Κρατήστε και τα ποσοστά σας εάν σας τα έχουν τάξει, εάν δεν σας έχουν τάξει, συγγνώμη.
Ξηλώστε και πετάξτε κάθε τι που λέγεται "μηχάνημα ΑΠΕ". Τον συρφετό των ΑΠΕτεώνων θα τον ταΐζετε χωρίς τις ΑΠΕ, από τα 5 δις ετησίως.
Θα μας βγει πιο φθηνά το ρεύμα και θα έχουμε γλυτώσει τη χώρα μας.  Κάτι σαν να πληρώνουμε για το μολύβι για να μην ξηλώνουν τον Παρθενώνα.
Μπορεί να μην αναφέρουν σήμερα τα Ελληνικά ΜΜ"Ε" την πραγματικότητα, ιδιαίτερα με την επερχόμενη ακόμα χειρότερη οικονομική κρίση λόγω πανδημίας, αλλά η πραγματικότητα δεν κρύβεται, έχουν γραφτεί πολλά, και στο εξωτερικό, κάποια στιγμή κάποιος θα σας πει "μα σας τα έλεγα". Ξέρω, θα είστε αλλού, δεν θα σας νοιάζει.  Αλλά η ζημιά στην χώρα, θα είναι εκεί να το θυμίζει.




Τρίτη, 3 Δεκεμβρίου 2019

Θάνατοι από κάρβουνο και άλλες πηγές ενέργειας

Το θέμα μπορεί να είναι ...μακάβριο, αλλά μου αρέσει να πιάνω θέματα που χρησιμοποιούνται για να κοροϊδεύουν και να κλέβουν τον κόσμο, καλλιεργώντας φοβίες.

Ας ξεκινήσω με τα πιο απλά πράγματα που ξέρουμε και θα πάω στα πιο σύνθετα.  (Οι εικόνες μεγαλώνουν με κλικ και αναφέρονται οι πηγές τους)

1. Όλοι θα πεθάνουμε (ελπίζω να μην χρειάζεται να πειστείτε για αυτό)

2. Είμαστε κάτι παραπάνω από 7 δις κόσμος. Το 1821 είμαστε 1 δις. Πριν την εποχή των Φαραώ είμαστε σπάνιο είδος. Γίναμε πολλοί επειδή βρήκαμε φαγητό και στέγη, μάθαμε να ταξιδεύουμε. Ο συνολικός πληθυσμός εξαρτάται από τον ρυθμό των γεννήσεων και την ...μακροζωία. Μοιάζει να "κορυφώθηκε" ο ρυθμός των γεννήσεων περί την δεκαετία του 1970 (η μαγική δεκαετία που κατά σύμπτωση αυξήθηκε απότομα η τιμή του πετρελαίου (και της ενέργειας). Η εικόνα από εδώ.

3. Γίναμε πάρα πολλοί όταν βρήκαμε απρόσκοπτη ενέργεια (για φαγητό, φάρμακα, νοσοκομεία κλπ). Τόσο απλό (δοκιμάστε να καλλιεργήσετε χωρίς βιομηχανικά λιπάσματα ή να επιζήσετε πέρα από τα 30 (ή τα 5) χωρίς φάρμακα.

Μάθετε τι θα ήταν η παιδική θνησιμότητα χωρίς περίθαλψη ή ...θέρμανση, ή ποιες χώρες σήμερα έχουν παιδική θνησιμότητα.

Αυτό που δεν ξέρω με βεβαιότητα είναι αν ο πολύς πληθυσμός χρειάζεται πολλή ενέργεια, ή αν η απρόσκοπτη ενέργεια επιτρέπει πολύ πληθυσμό -- μάλλον πάνε παρέα αυτά τα δύο.

4. Και από τι πεθαίνουμε; Αυτό είναι πολύπλοκο ερώτημα αφού εξαρτάται από το μέρος του κόσμου, ή την χρονική περίοδο αναφοράς, ή ακόμα και από την διατύπωση του ερωτήματος. Αλλιώς θα το ερμηνεύσετε αν αφορά σε θανάτους ατόμων ηλικίας πάνω από 95 έτη και αλλιώς αν αφορά σε εφήβους, άλλα τα στατιστικά για την Αγγλία (ή εδώ)  και άλλα για την Αφρική.   Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι οι περισσότεροι θάνατοι είναι από "ισχαιμική καρδιοπάθεια" (κι αν πιστεύετε τον σύνδεσμο, συνιστάται η υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή, η τακτική σωματική άσκηση, να μην καπνίζετε και έλεγχος χοληστερόλης και σακχάρου) και από "εγκεφαλικά". Στις πιο φτωχές χώρες έχουν την τιμητική τους οι διάρροιες και το AIDS, στις πιο πλούσιες το Αλζχάϊμερ.  Δεν ξέρω για εσάς, αλλά για μεθαύριο, Πάσχα. συνιστώ χόρτα στον ατμό, με λεμόνι και 2-3 σαρδέλες, αφού κάνετε έναν ζωηρό περίπατο 45 λεπτών τουλάχιστον. Ένας ενδιαφέρον σύνδεσμος με τις αιτίες θανάτου είναι και αυτός (μόνο που είναι μεγάλο αρχείο και συχνά "κολλάει").

5. Αυτό που μάλλον μας απασχολεί περίπου όλους είναι τελικά όχι από τι πεθαίνουμε, αλλά ποιες είναι οι αιτίες θανάτου που ίσως θα μπορούσαμε να περιορίσουμε, αν και η αναφορά και μόνο των αιτιών θανάτου, που θα μπορούσαν να έχουν προληφθεί, δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να ...οδηγείτε, ή ότι θα κάνετε δίαιτα και θα κόψετε το κάπνισμα από αύριο...



6. Και πάμε στην ενέργεια...  Με όσες θεωρίες στο θέμα, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η χρήση ενέργειας συμβάλλει στην ευημερία, αν και μερικοί λένε ότι η πολλή ευημερία συμβάλλει σε περισσότερη χρήση ενέργειας.  Και πριν πάμε στους θανάτους από ενέργεια, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε για ποια ενέργεια μιλάμε και από ποιες πηγές προέρχεται:


Είτε αρέσει, είτε όχι, οι βασικές πηγές ενέργειας σήμερα είναι το κάρβουνο, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Τα πυρηνικά και τα υδροηλεκτρικά είναι μόνο για ρεύμα. Το πετρέλαιο κυρίως για μεταφορές.  Τα βιοκαύσιμα είναι τα καυσόξυλα και οι κοπριές. Πάνω από 20 φορές πιο σημαντικά από όλα τα αιολικά και τα φωτοβολταϊκά!!  Κι αν παρατηρείτε μείωση του κάρβουνου, είναι επειδή υποκαταστάθηκε από αέριο. Πριν πάμε σε θανάτους και υγείες να θυμάστε αυτές τις πηγές ενέργειας και ποιες μπορούν να υποκαταστήσουν ποιες.   Και να σκεφτείτε ότι σε φτωχές χώρες, και στην Κίνα, στην Κεντρική Ευρώπη, και, σπάνια πια, στην Αγγλία, το κάρβουνο χρησιμοποιείται για θέρμανση, σε ...τζάκια, σόμπες. κεντρική θέρμανση, μαγκάλια! Υπαρκτό θέμα.  Δεν χρειάζεται να το ψάξετε:  Η ανοικτή καύση κάρβουνου, σε κλειστούς χώρους, σκοτώνει. Με τυχόν CO άμεσα, με τα σωματίδια και τα βαριά μέταλλα με ...καθυστέρηση.  H Κίνα υποτίθεται ότι απαγόρευσε την χρήση κάρβουνου για θέρμανση σε αστικές περιοχές, αλλά όταν δεν επαρκεί το αέριο, αναγκάζεται να αίρει την απαγόρευση.  Σε κανέναν δεν αρέσει να παγώνει. Κι αν θέλετε εικόνες, εδώ.

7. Ο εξηλεκτρισμός είναι σχεδόν ταυτόσημος με ανάπτυξη και στοιχειώδη ευημερία:


Οι πολύ φτωχές χώρες δεν έχουν ρεύμα και σε φτωχές χώρες δεν έχουν όλοι ρεύμα. Οι χώρες με μεγάλα ποσοστά ΑΠΕ είναι ή α) υδροηλεκτρικές (Νορβηγία, Κόστα Ρίκα, Ισλανδία, Καναδάς), ή, β) οι πολύ φτωχές που απλά ...δεν έχουν ρεύμα.  Και κατά πόσον οι "άλλες" ΑΠΕ, όπου αναφέρονται, υποκαθιστούν κάτι, ή απλά ...προτίθενται, είναι άλλο πάλι θέμα!

8. Οι πηγές ενέργειας για παραγωγή ρεύματος είναι το κάρβουνο, το αέριο, τα πυρηνικά και τα υδροηλεκτρικά:


Τα "άλλα" είναι μονοψήφια ποσοστά που δεν έχουν μετρηθεί να "υποκαθιστούν" ή να "εξοικονομούν". Επομένως, αν περιμένετε να φτιάξετε την υγεία σας βάζοντας αιολικά, μάλλον σας πιάνουν κορόϊδο. Το περίπου τίποτα που δεν υποκαθιστά αυτό το περίπου τίποτα που του αντιστοιχεί.



Economic Analysis of Various Options of Electricity Generation- Taking into Account Health and Environmental Effects Nils Starfelt Carl-Erik Wikdahl